با عرض سلام و ارادت خدمت دوست عزیز جناب آقای محمد رضا
با هدف اجابت خواسته جنابعلی مبنی بر ارائه دستورالعمل ارزیابی ذرت دانه ای موارد مهم این مبحث بطور خلاصه خدمت همه دوستان و همراهان گرامی ارائه می گردد . منتظر نظرات و پیشنهادات ارزنده شما هستیم :
الف )تهيه گزارش بازديد از خسارت
در تهيه گزارشات بازديد از خسارت توسط كارشناس ارزياب ، فاكتور هاي لازم جهت ثبت درگزارش خسارت كه براي تمام عوامل خسارت مشترك مي باشد عبارتند از ؛
1- تاريخ بازديد از مزرعه خسارت ديده : 2- سطح سبز مزرعه : 3- درج عامل خطر : 4- سطح خسارت ديده : 5- مرحله پيشرفت عمليات زراعي : 6- درج مسائل مديريتي مزرعه و عوامل خطر غير تحت پوشش : 7- ثبت مختصات GPSو شماره نقشه ( trake ) برداشت شده: 8- مطابقت حدود اربعه و واريته كشت شده با مندرجات بيمه نامه : 9- مهر و امضاء كارشناس بازديد كننده 10- توضيحات اختصاصي هر مورد در صورت نياز با نظر كارشناس بازديد كننده :
علاوه بر موارد ذكر شده ، بررسي عوامل خطر گوناگون با توجه به تيپ خسارت ، زمان وقوع و چگونگي تاَثير عامل خطر بر عملكرد متابوليسم گياه ، نياز به ثبت فاكتورهاي ديگري دارد . كه در ذيل بر حسب عامل خطر به اين موارد اشاره مي گردد .
۱) عامل خطر طوفان ؛
در ارزيابي خسارت محصولات گندم ، جو ، كلزا و ذرت دانه اي و بذري : با توجه به اينكه معمولاَ خسارت طوفان در مرحله آخر پيشرفت عمليات زراعي محصولات ياد شده موجب خسارت روس مي گردد ، بنا براين فاكتور هاي لازم جهت تعيين ميزان خسارت وارده عبارتند از :
1- فاكتور هاي مشترك با ساير عوامل خطر 2- مرحله رسيدن فيزيولوژيكي دانه در زمان وقوع خسارت : ( ابتداي شيري ، شيري ، خميري ، رسيدن كامل دانه و يا حلت هاي بينابين با نظر كارشناس ) 3- شدت ورس : ( متوسط ، شديد ، بسيار شديد و يا ميزان شكستگي ساقه ها )
توضيح : در صورتي كه خسارت طوفان موجب ورس در مرحله سوم پيشرفت عمليات زراعي ( قبل از خوشه رفتن ) حادث گردد با توجه به امكان دخيل بودن مسائل مديريتي و نيز فرصت برگشت محصول خسارت ديده ، ميزان خسارت وارده با هماهنگي ناظر مقيم و مديريت استان ، طي بررسي هاي ثانويه تعيين خواهد گرديد .
۲) عامل خطر تگرگ ؛
مطابق دستورالعمل هاي صندوق بيمه كشاورزي ، عامل خطر تگرگ در سه صورت قابل بررسي مي باشد :
۲-1 ) وقوع خسارت در مرحله اول زراعي ، فاكتورهاي مورد نياز همان فاكتور هاي مشترك با ساير عوامل خطر مي باشد .
توضيح : چنانچه تگرگ در مرحل اول زراعي حادث گردد بدليل افت شديد دماي خاك و نيز ضربات ناشي از برخورد تگرگ با خاك بستر بذور موجب بدسبزي و يا تاَخير در رويش مي گردد كه در صورت عدم رويش ، سطح خسارت ديده تعيين و از سطح بيمه شده كسر مي گردد و درصد خسارت پس از لحاظ كسورات مديريتي بصورت كامل محاسبه خواهد شد ، و در صورت تاَخير در رويش ميزان خسارت وارده طي هماهنگي با ناظر مقيم و مديريت استان در بازديد ها و بررسي هاي ثانوي تعيين خواهد شد . که البته در محصول ذرت با توجه به فصل کشت بعید بنظر می رسد .
۲-2) وقوع عامل خطر تگرگ در طول دوره رشد رويشي و زايشي ( به استثناء مرحله اول زراعي و مرحله رسيدن فيزيولوژيكي دانه ) :
فاكتور هاي مورد نياز جهت درج در گزارش خسارت عبارتند از : 1- فاكتور هاي مشترك با ساير عوامل خطر . 2- تعيين ميزان خسارت تگرگ به اندام هوايي از جمله برگ ، ساقه ، ميوه ( دانه ) و يا گل ، بصورت درصدي از كل اندام گياه و تعميم آن به كل مزرعه .
۲-3) وقوع خسارت تگرگ در مرحله رسيدن فيزيولوژيكي دانه يا ميوه ؛ فاكتورهاي مورد نياز عبارتند از :
1- فاكتور هاي مشترك با ساير عوامل خطر . 2- تعيين ميزان ريزش يا تخريب محصول بصورت كسري از محصول بوته و سپس استفاده از جدول کاهش سطح برگ و اندام هوایی ذرت درصد خسارت مربوطه بدست می آید . ( از همین جدول در تعیین درصد خسارت ناشی از سرما نیز استفاده می گردد )
ج) تهيه گزارش توجيه خسارت كلي منطقه برحسب عامل خطر و به تفكيك محصول
لازمه انجام عمليات ارزيابي خسارت و بررسي فاكتورهاي گزارش خسارت ، داشتن توجيه خسارت كارشناسانه و مبتني بر اصول فيزيولوژي خسارت و دستورالعمل هاي صندوق بيمه مي باشد ، كه كارشناس ارزياب ، پس از انجام بازديد هاي ميداني و تهيه گزارش هاي انفرادي خسارت و ملاحظه و مقايسه آمار هواشناسي ، موظف به تهيه گزارش كلي توجيه خسارت منطقه مورد ارزيابي مي باشد ؛ فاكتورهاي لازم در تهيه گزارش توجيهي كلي عبارتند از : 1- سطح بيمه شده مورد بررسي در منطقه 2- توضيح عامل و يا عوامل خطر حادث شده ( اعم از تحت پوشش بيمه يا غير تحت پوشش بيمه ) و ميزان تقريبي تاَثير هر يك در كاهش عملكرد 3- سطح خسارت ديده در منطقه 4- تاريخ يا تاريخ هاي وقوع خسارت در منطقه 5- تاريخ شروع و خاتمه بازديد هاي ميداني 6- توضيح درباره تيپ غالب خسارت هاي حادث شده ( از نظر شدت و وسعت دامنه خسارت ) 7- توضيح درباره وضعيت كلي كشت محصول مورد نظر و پتانسيل توليد در منطقه 8- مشكلات و ابهامات احتمالي كه مانع انجام صحيح مراحل ارزيابي خسارت در منطقه مي گردد . 9- هر گونه توضيح و يا پيشنهادي كه در ارزيابي خسارت هاي بعدي در منطقه لازم بنظر مي رسد ( به اختيار كارشناس ) .
لازم به توضيح است ، كارشناسان ارزياب خسارت هر شهرستان مي توانند گزارش توجيه خسارت كلي را با رايزني و هماهنگي با همديگر براي مناطق همگن بررسي شده ، بصورت جمعي ارائه دهند .
د ) تهيه فرم هاي اكسل بر اساس فرمول غرامت
پس از انجام مراحل ارزيابي خسارت فوق كارشناسان ارزياب خسارت نتيجه بررسي هاي خود را در قالب فرمول غرامت بصورت فرم اكسل تهيه نموده و به شركت هاي خدمات بيمه اي حوزه عمل شهرستان در زمان مقرر تحويل دهند . فاكتور هاي لازم براي تهيه اين فرم ها عبارتند از : 1- نام و نام خانوادگي بيمه گزار 2- شماره بيمه نامه 3- تاريخ بيمه نامه 4- نام پدر 5- شماره شناسنامه يا شماره ملي 6- سطح بيمه شده 7- سطح خسارت 8- درصد خسارت 9- درصد پيشرفت عمليات زراعي 10- حداكثر تعهد بيمه گر 11- مبلغ غرامت متعلقه 12- تعداد قطعات بررسي شده 13- تعداد دفعات بازديد 14-نام روستا يا منطقه
توضيحات مهم ؛
توضيح 1: گزارشات بیمه نامه های بازدید شده ، جهت اطلاع کشاورزان و امکان انجام نظارت بموقع حداکثر ظرف مدت یک هفته به شرکت بیمه ای مربوطه تحویل داده شود .
توضيح 2 : تقسيم مناطق حوزه عمل و تعيين ميزان كار محوله به هر كارشناس با توجه به توانايي كارگزار ، سابقه كار و رعايت تعادل در تقسيم كارمزدها ، با نظر كارشناس شعبه و ناظر مقيم تعيين مي گردد .
توضيح 3 : در صورتي كه براي يك فقره بيمه نامه، بابت يك عامل خطر بيش از يك بازديد صورت پذيرد ، لازم است در فرم اكسل سطح خسارت بصورت جمع سطوح خسارت همه بازديدها و درصد خسارت بصورت متوسط درصد خسارت همه دفعات بازديد شده بدست آورده ودرج گردد . براي اين كار لازم است درصد متوسط خسارت با توجه به سطوح خسارت هر مرحله بازديد تعيين گردد . براي مثال :
{ بازديد 1 ؛ 2 هكتار – 50% ، بازديد 2 : .5 هكتار – 25% } = متوسط درصد خسارت
توضيح 4 : در صورتي كه براي يك فقره بيمه نامه ، دو يا چند عامل خطر مورد ارزيابي قرار گيرد ، لازم است غرامت متعلقه به هر عامل خطر بطور مجزا و مطابق دستورالعمل هاي صندوق بيمه محاسبه گردد و پس از محاسبه و پرداخت غرامت متعلقه به عامل خطر اول ، از درصد خسارت محاسبه شده براي عامل خطر دوم نسبتي مساوي درصد خسارت عامل خطر اول كسر و مابقي پرداخت گردد . به همين ترتيب در صورت وجود عامل خطر سوم ، نسبتي برابر مجموع درصد هاي عوامل خطر اول و دوم كسر و مابقي پرداخت گردد و به اين ترتيب مجموع مبالغ غرامت هرگز از ميزان واقعي غرامت ها بالاتر نمي رود .
براي مثال : چنانچه در مزرعه اي با سطح 10 هكتار عامل خطر طوفان و تگرگ حادث گردد . سطح خسارت طوفان 5 هكتار و سطح خسارت تگرگ طبيعتاَ كل مزرعه باشد و درصد خسارت طوفان مطابق جدول مربوطه 50% و درصد خسارت تگرگ 20% باشد ، غرامت ها به صورت زير محاسبه مي شود :
غرامت تگرگ : 20% × 100% × حداكثر تعهد × 10 هكتار
غرامت طوفان : (50% × 80%) × 100% × حداكثر تعهد × 5 هكتار
توضيح 5 : با توجه به اينكه كارشناسان ارزياب مسئول مستقيم ارائه آمار جهت تخصيص اعتبار براي خسارت هاي هر شهرستان مي باشند ،لازم است پس از اتمام بازديد ها ، آمار دقيق بازديدها را به تفكيك محصول ، عامل خطر و گزينه ي انتخابي ، با درج دقيق سطح بيمه اي ، سطح خسارت و درصدخسارت به ناظر مقيم و شركت بيمه اي مربوطه اعلام نمايند .
توضيح6 : مساحی تمام قطعات بازدید شده توسط دستگاه GPS ضروریست. برای هر قطعه حداقل سه گوشهء زمین با ثبت یک مارک يا درج مختصات محل ، معین گردد ، درج شمارهء مارکها و حداقل مختصات يك نقطه در گزارش کارشناس الزامیست . قطعاتی که شکل هندسی منظمی ندارند ونیز سطوح بالای ۵ هکتار ، نیاز به درج نقشهء کامل ( TRAKE ) دارد . لازم است سي دي مربوط به بازديد هاي فصل در پايان بازديدها به شركت حوزه عمل بيمه گري تحويل داده شود تا به عنوان سند بايگاني گردد .
پس از انجام این مراحل برای رسیدن به درصد خسارت ورس در مزارع بازدید شده از جدولی مشابه جدول زیر استفاده می نماییم .
در پي بررسي هایی که در جريان بازديد هاي ميداني از مزارع خسارت ديده در اثر عوامل خطر طوفان و تگرگ و سرما صورت می پذیردو تعيين نمونه هاي شاهد و مقايسه آن با پتانسيل توليد منطقه از يك سو و عملكرد مزارع فاقد خسارت ازسوي ديگر و نيز لحاظ ميزان تاَثير عوامل خارج از پوشش بيمه كشاورزي، در كاهش عملكرد ( عواملي مانند گرما ، مرغوبيت بذر ، تراكم بوته در مزرعه ، آفات و بيماري ها ، تاريخ كاشت و ساير عوامل مديريتي ) ، نتيجه ي بررسي هاي انجام شده بدين شرح به استحضار مي رسد :
1- درصد خسارت وارده به مزارع ذرت دانه اي در اثر عامل خطر طوفان با توجه به شدت ورس و مرحله ي رسيدن فيزيولوژيكي دانه در بلال مطابق جدول زير قابل محاسبه مي باشد :
|
وضعيت بلال
شدت ورس |
رسيدن فيزيولوژيكي |
خميري |
شيري خميري |
شيري |
ابتداي شيري |
|
بسيار شديد |
25% |
35% |
45% |
55% |
65% |
|
شديد |
20% |
30% |
40% |
50% |
60% |
|
متوسط |
15% |
25% |
35% |
45% |
55% |
تبصره : در صورت وقوع شكستگي ساقه ها و قطع انتقال مواد از ريشه به اندام هاي هوايي در مراحل خميري ، شيري خميري ، شيري و ابتداي شيري ، بنا به نظر كارشناس ارزياب خسارت به درصد خسارت متعلقه در جدول فوق 5 تا 10 درصد اضافه گردد .
2- در صد خسارت وارده در اثر عامل خطر تگرگ يا سرما با توجه به ميزان كاهش سطح سبز مزرعه و مرحله ي رشد فيزيولوژيكي گیاه ، مطابق جدول كاهش سطح برگ ذرت ، مصوب صندوق بيمه كشاورزي ، قابل محاسبه مي باشد .
نكته 1 : در صورت وقوع تواَم خسارت ورس و تگرگ و سرما در يك مزرعه لازم است ابتداء درصد خسارت تگرگ يا سرما ( و يا هردو عامل ) از جدول مربوطه استخراج و محاسبه گردد و سپس براي سطحي از مزرعه كه دچار ورس گرديده است پس از تعيين درصد مطابق جدول فوق ، درصد خسارت تگرگ يا سرما ( ويا هر دو عامل ) به صورت نسبتی از درصد متعلقه در جدول ،كسر و مابقي بعنوان درصد خسارت طوفان لحاظ گردد .
